Iedereen ervaart wel eens gevoelens van angst, boosheid, schrik of schaamte. Wanneer er in het verkeer iemand bijna tegen ons aan botst, of we op een andere manier een situatie als angstig, gevaarlijk of bedreigend ervaren. Vaak gaan deze plotseling opkomende emoties gepaard met lichamelijke ervaringen als het sneller kloppen van het hart, het spannen van de spieren, gaan zweten, huilen of schreeuwen. Het onbewuste en automatisch werkende gedeelte van ons brein beschermt ons door snel actie te ondernemen en het lichaam hierbij aan te sturen in een vlucht-, vecht- of bevriesreactie. Het meer bewuste denkende brein wordt even op een lager pitje gezet, zodat alle energie kan worden ingezet om jezelf zo snel mogelijk in veiligheid te brengen. Dat kan door: je verwijderen van de situatie, de situatie aanvechten/confronteren of jezelf onzichtbaar en klein maken. Nadat je weer in veiligheid bent of de bedreigende situatie is over, neemt het kalmerende gedeelte van ons zenuwstelsel het over, schakelt het brein terug en komt er weer energie vrij voor het bewust denkende gedeelte van het brein. 

Wanneer er echter niet sprake is van een eenmalige gebeurtenis met een duidelijk begin en einde (zoals een bijna-botsing), maar van een langdurige of zich herhalende situaties waarbij je je onveilig voelt, kan als gevolg hiervan het brein vast komen te zitten in die overlevingsstand. Het wordt als het ware hypergevoelig en voortdurend gericht op het ontdekken van gevaar. In de volwassenheid kunnen deze patronen die zijn ontstaan in het verleden je dwars gaan zitten. Feitelijk neem je die aangeleerde lichamelijke emotionele reacties en manier van handelen, mee naar het heden, ook wanneer er geen sprake meer is van een onveilige of bedreigende situatie. In de volwassenheid kunnen mensen dan in allerlei situaties overvallen worden door heftige emoties en reacties, sterke gevoelens van angst of onveiligheid, het gevoel niet gehoord, gezien, bedreigd, in de steek gelaten of afgewezen te worden. Ook wanneer je rationeel weet dat er eigenlijk geen reden voor is. Wanneer je achteraf terugkijkt op de situatie, heb je soms gevoelens van schaamte en het geen controle hebben over de eigen emoties.

We spreken over een emotionele flashback wanneer door een trigger in het heden, een persoon terugvalt in de emotionele en lichamelijke beleving van een traumatische ervaringen uit het verleden. En daardoor reageert alsof hij of zij zich weer in die oude situatie bevindt. Vaak is er een basisgevoel van onveiligheid, wat zich kan uiten in structurele gevoelens van depressie of lichamelijke gevoelens van angst en stress. Zelfs het alleen zijn met zichzelf kan onrustige of onveilige gevoelens oproepen.

Trauma heeft betrekking op alles wat, op het moment dat het zich voordeed, voor jou stress, angst of een gevoel van bedreiging opleverde die te overweldigend was. Ook al is de traumatische situatie niet meer aan de orde, soms nemen mensen deze mee in in hun verdere leven, doordat hun manier van observeren, denken, voelen, reageren, kijken naar zichzelf en de wereld hierdoor onbewust is gevormd en een ongewenst negatief effect heeft. Veel mensen zoeken afleiding of steun in eten, drinken of een volle agenda. Soms weet men niet goed wat de eigen behoeften en grenzen zijn in het contact met anderen, wordt men sterk afhankelijk van anderen of vindt men het juist lastig om echt verbinding te maken of te houden.

Is dit herkenbaar, en wil je ondersteuning bij het omschakelen naar de door jou gewenste manier van functioneren? Dan kan psychosociale therapie wellicht helpen. Voor meer informatie of een gratis intakegesprek, klik hier

Wanneer onverwerkt trauma opspeelt in het heden
Getagd op: